Επιστολή ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΤΕΙ στην Υπουργό Παιδείας για τα επαγγελματικά δικαιώματα

Ο Γραμματέας της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΤΕΙ Γρηγόρης Αντωνάκης απέστειλε στην πολιτική ηγεσία του υπ. Παιδείας την ακόλουθη επιστολή:

Η έκδοση Προεδρικών Διαταγμάτων (Π.Δ.) που αφορούν στα Επαγγελματικά Δικαιώματα πολλών πτυχιούχων Τ.Ε.Ι. στην χώρα μας, ως γνωστόν εκκρεμεί ακόμα και σήμερα. Ακόμη και στις ειδικότητες που αυτά έχουν εκχωρηθεί, οι απόφοιτοι δεν έχουν δικαίωμα εγγραφής στα επιμελητήρια, με αποτέλεσμα να υπάρχει πρόβλημα τόσο στην άσκηση του επαγγέλματος, όσο και σε άλλα θέματα (οικονομικά, ασφαλιστικά κ.α.). Είναι πλέον κοινή παραδοχή, ότι πρέπει να δοθεί επιτέλους λύση και στη χώρα μας την ίδια ώρα που στις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες παρόμοια θέματα έχουν επιλυθεί.

Ως εκφραστές της πλειοψηφίας των φοιτητών, πιστεύουμε ότι ήρθε η ώρα η Πολιτεία να υιοθετήσει την πάγια και διαχρονική θέση της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ, για «άμεση έκδοση των επαγγελματικών δικαιωμάτων στις ειδικότητες που εκκρεμούν». Πρέπει επιτέλους η Πολιτεία να δείξει έμπρακτα την ηθική διακυβέρνηση που επαγγέλλεται. Η ηθική τάξη δεν είναι διαπραγματεύσιμο είδος και τα Επαγγελματικά Δικαιώματα είναι πρωτίστως θέμα ηθικής τάξεως.

Πλέον έχει αποσαφηνιστεί πλήρως, μετά το 2007, ότι τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι) αποτελούνται από δύο ισότιμους και παράλληλους τομείς: α) τον Πανεπιστημιακό τομέα, ο οποίος περιλαμβάνει τα Πανεπιστήμια και την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και β) τον Τεχνολογικό τομέα, ο οποίος αποτελείται από τα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Τ.Ε.Ι) και την Ανωτάτη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (ΑΣΠΑΙΤΕ).

Γίνεται έτσι εύκολα αντιληπτό ότι δεν νοείται να υπάρχουν διαφορές στις επαγγελματικές δυνατότητες που απορρέουν από τις σπουδές διπλωματούχων του ίδιου εκπαιδευτικού επιπέδου, στην ίδια μάλιστα γνωστική περιοχή. Ωστόσο στην Ελλάδα τα επαγγελματικά δικαιώματα καθορίζονται από τη συντεχνιακή επιθυμία και όχι από την παρεχόμενη γνώση.

Είναι απαράδεκτο το Υπουργείο Παιδείας και Δια Βίου Μάθησης, να κωλυσιεργεί στη διαδικασία της τελικής έκδοσης των Επαγγελματικών Δικαιωμάτων στους αποφοίτους, εμπαίζοντάς τους παράλληλα είτε μέσω ατέρμονης διαβούλευσης είτε με εξαγγελίες που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα. Δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν ακόμα και σήμερα απόφοιτοι ΤΕΙ που εκπαιδεύονται τέσσερα χρόνια, από καθηγητές με υψηλά ακαδημαϊκά προσόντα, αλλά σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία να μην μπορούν να ασκήσουν ελεύθερα, χωρίς περιορισμούς και εμπόδια, το επάγγελμα που σπούδασαν!

Όλα αυτά μάλιστα, όταν το Υπουργείο με την έκδοση του Π.Δ. του 2010 εκχωρεί επαγγελματικά δικαιώματα στους αποφοίτους των ιδιωτικών κολεγίων, ίδια με αυτά που έχουν οι απόφοιτοι, των συνεργαζομένων με τα κολέγια, Πανεπιστημίων του εξωτερικού. Δηλαδή, όχι απλά εμφανίζονται περισσότεροι ανταγωνιστές στους αποφοίτους των Τ.Ε.Ι., αλλά έχουν και πολύ περισσότερες εργασιακές διεξόδους καθώς οι απόφοιτοι των κολεγίων έχουν δικαίωμα ισότιμης εγγραφής στα επιμελητήρια και στις κατά κλάδο επαγγελματικές ενώσεις.

Οι πτυχιούχοι των ΤΕΙ αυτή τη δυνατότητα όχι απλά δεν την έχουν, αλλά σε κάθε προσπάθεια διεκδίκησης και κατοχύρωσης δικαιωμάτων τόσο σε επαγγελματικό επίπεδο όσο και σε ακαδημαϊκό βρίσκουν απέναντί τους τα επιμελητήρια. Είτε με δικαστικές προσφυγές είτε μέσω των επιρροών που ασκούν στην πολιτική εξουσία διαχρονικά τα επιμελητήρια «φρενάρουν» την εξέλιξη των ΤΕΙ.

Σήμερα καθίσταται αναγκαίο να προχωρήσει ο επανακαθορισμός με σύγχρονες και διαφανείς διαδικασίες, όλων των επαγγελματικών δικαιωμάτων, όλων των ειδικοτήτων, με βάση φυσικά, το γνωστικό τους αντικείμενο (επίπεδο και περιεχόμενο σπουδών). Είναι προφανές, πλέον, ότι η λύση του προβλήματος θα προκύψει, όταν η πολιτεία αναγνωρίσει ουσιαστικά τους αποφοίτους των ΤΕΙ, ως απόφοιτους Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων και δεχτεί ότι πρέπει να ισχύει ότι και για τους αποφοίτους της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Ήρθε η ώρα να υιοθετηθούν από όλες τις πλευρές αντικειμενικοί κανόνες, διεθνώς αποδεκτές αρχές και λύσεις, με βάση το Ευρωπαϊκό Κεκτημένο, αξιοκρατία, καθαρή αντίληψη της επικρατούσας κατάστασης, ρεαλισμός και αποφυγή αποκλεισμών, έτσι ώστε να έχουμε πραγματικά ισότιμα Πανεπιστήμια και ΤΕΙ στην χώρα μας.

Έχοντας πραγματική επίγνωση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν, ως προς την επαγγελματική τους κατοχύρωση, πολλοί απόφοιτοι της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα μας σήμερα, προτείνουμε:

1. 1. Δημιουργία «Ενιαίου Θεσμικού Πλαισίου»

Μία από τις βασικές στρεβλώσεις, που παρατηρούνται σήμερα στο χώρο της Ανωτάτης Εκπαίδευσης, είναι το γεγονός ότι διέπεται από δύο διαφορετικά θεσμικά πλαίσια. Συγκεκριμένα, η λειτουργία των Πανεπιστημίων καθορίζεται με τον νόμο πλαίσιο 1268/1982, αντίστοιχα η λειτουργία των ΤΕΙ καθορίζεται με το νόμο πλαίσιο 1404/1983. Ο διαχωρισμός αυτός μοιραία οδηγεί σε στρεβλώσεις, σε συντεχνιακές συγκρούσεις και κατ’ επέκταση τροφοδοτεί τη χρόνια διαμάχη για τα Επαγγελματικά Δικαιώματα των αποφοίτων ΤΕΙ. Στο πλαίσιο λοιπόν της επίλυσης των χρόνιων προβλημάτων των ΤΕΙ, προτείνουμε την δημιουργία ενός Νέου Ενιαίου Θεσμικού Πλαισίου στην Ανώτατη βαθμίδα της εκπαίδευσης, στο οποίο θα καθορίζεται παράλληλα η λειτουργία Πανεπιστημίων και ΤΕΙ.

1. 2. Θέσπιση Ευρωπαϊκού Πλαισίου Επαγγελματικών Προσόντων.

Η διαβάθμιση των επαγγελματικών προσόντων σύμφωνα με τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβούλιου των Υπουργών σύνοδο του Bergen το 2005, που αφορά τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού πλαισίου προσόντων, πιστεύουμε ότι θα αποτελέσει μία καινοτόμα πολιτική, η όποια θα ανατρέψει πλήρως την παραδοσιακή αντίληψη που επικρατεί στη χώρα μας, ως προς τα Επαγγελματικά Δικαιώματα. Η διαβάθμιση αυτή πραγματοποιείται στις χώρες της Ευρώπης ανάλογα με το Πτυχίο, τον Μεταπτυχιακό Τίτλο και το Διδακτορικό Τίτλο. Στην κατεύθυνση αυτή, προτείνουμε όλοι οι πτυχιούχοι των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων να εντάσσονται στο «6ο επίπεδο επαγγελματικών προσόντων του Ευρωπαϊκού Πλαισίου», πρακτική που έχει υιοθετηθεί σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. πλην της Ελλάδας. Οι απόφοιτοι Ανώτατης Εκπαίδευσης δικαιούνται απεριόριστης επαγγελματικής κατοχύρωσης στο γνωστικό αντικείμενο των σπουδών του ο καθένας, οπότε πρέπει πλέον και για τους απόφοιτους των ΤΕΙ να ισχύει ότι και γι’ αυτούς των Πανεπιστημίων, η

 «Περιγραφή Επαγγέλματος».

1. 3. Δημιουργία Ενιαίου Φορέα Χορήγησης της Άδειας Ασκήσεως Επαγγέλματος.

Την αρμοδιότητα, σήμερα, για την χορήγηση της άδειας ασκήσεως επαγγέλματος, την κατέχουν τα επιμελητήρια (Οικονομικό, Τεχνικό, Γεωτεχνικό κ.α), και ως μέλη τους εγγράφονται διπλωματούχοι των Πανεπιστημίων και των ισότιμων σχολών του εξωτερικού μετά τη λήψη της άδειας άσκησης του επαγγέλματος. Οι απόφοιτοι των ΤΕΙ δεν εγγράφονται στα μητρώα των επιμελητηρίων, πρακτική αντίθετη με το νόμο του 2007 όπου τα ΤΕΙ εντάχθηκαν στο πεδίο των Α.Ε.Ι. Υπάρχουν ωστόσο ειδικότητες, όπως οι απόφοιτοι ορισμένων τμημάτων της Σχολής Διοίκησης Οικονομίας, οι οποίοι να μεν εγγράφονται στο Οικονομικό Επιμελητήριο, αλλά το Υπουργείο θέτει ως απαραίτητη προϋπόθεση την απόκτηση μεταπτυχιακού τίτλου από Πανεπιστήμιο Οικονομικής κατεύθυνσης, πρακτική μη εφαρμόσιμη αν αναλογιστεί κανείς ότι σήμερα υπάρχουν Πανεπιστήμια τα οποία δεν δέχονται καν τους αποφοίτους ΤΕΙ για να πραγματοποιήσουν μεταπτυχιακές σπουδές σε αυτά. Είναι ευρέως γνωστό ότι σήμερα τα επιμελητήρια, αγνοούν τον θεσμικό τους ρόλο ως Σύμβουλοι της Πολιτείας και λειτουργούν μόνο ως συνδικαλιστικοί φορείς των εκπροσώπων τους. Αγνοείται επίσης το Κοινοτικό Δίκαιο, το οποίο απαγορεύει τη σύγκρουση συμφερόντων και επιτάσσει οι αρμοδιότητες να ανατεθούν σε ένα φορέα ανεξάρτητο από τους ανταγωνιζόμενους επαγγελματίες, ο οποίος θα παρέχει εγγυήσεις ανεξαρτησίας και διαφάνειας ως προς την ίση μεταχείριση αποφοίτων Πανεπιστημίων και ΤΕΙ. Είναι σαφές ότι στην Ελλάδα η Εκπαίδευση καθορίζεται από την συντεχνιακή επιθυμία και όχι την παρεχόμενη γνώση. Γι΄ αυτό, προτείνουμε, ισότιμη συμμετοχή των αποφοίτων των Τ.Ε.Ι. στα επιμελητήρια χωρίς καμία προϋπόθεση και πιστεύουμε, ότι μονόδρομο αποτελεί η δημιουργία Ενιαίου Φορέα Χορήγησης της Άδειας Ασκήσεως Επαγγέλματος, όπου δικαίωμα ένταξης θα έχουν όλοι οι απόφοιτοι Πανεπιστημίων και ΤΕΙ με τη λήψη του πτυχίου τους και μόνο. Τέλος, για να υπάρχει πλήρης διαφάνεια και αξιοκρατία, ως προς ίση μεταχείριση των αποφοίτων, θα πρέπει στα όργανα διοίκησης του Φορέα να υπάρχει ισότιμη συμμετοχή αποφοίτων ΤΕΙ και Πανεπιστημίων.

Πηγή: esos.gr

Έναρξη της διαδικασίας αντιστοίχισης του Εθνικού Πλαισίου προσόντων

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
Δελτίο Τύπου

Μετά το σχεδιασμό, τη δημόσια διαβούλευση, τη νομική κατοχύρωση και προετοιμασία, η Ελλάδα περνάει στην τρίτη φάση της διαδικασίας ανάπτυξης του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων, στην αντιστοίχιση. Έχουν ήδη συσταθεί Ομάδες Εργασίας, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, οι οποίες έχουν αναλάβει να προτείνουν εξειδικευμένους περιγραφικούς δείκτες για προσόντα που απονέμονται από ιδρύματα της τυπικής εκπαίδευσης (Δευτεροβάθμιας και Τριτοβάθμιας), καθώς και την αντιστοίχιση αυτών των προσόντων στα οκτώ επίπεδα του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων.

Το Υπουργείο Παιδείας και ο Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων (Ε.Ο.Π.Π.) διασφαλίζουν τον ενιαίο τρόπο προσέγγισης και την ποιότητα στα αποτελέσματα των Ομάδων Εργασίας έχοντας αναπτύξει Μεθοδολογικό Οδηγό με τις βασικές αρχές σχεδιασμού και αντιστοίχισης μαθησιακών αποτελεσμάτων στα επίπεδα του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων.

Παράλληλα, είναι σε εξέλιξη η καταχώρηση σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων όλων των τίτλων, βεβαιώσεων και πιστοποιητικών, που απονέμονται από το τυπικό εκπαιδευτικό σύστημα, καθώς και από φορείς της μη τυπικής εκπαίδευσης, ώστε να γίνει δυνατή η αντιστοίχισή τους στο Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων. Υπενθυμίζεται ότι τίτλοι που δε θα έχουν καταχωρηθεί στην ενιαία βάση, δε θα είναι δυνατόν να αντιστοιχηθούν.

Η συγκρότηση του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων είναι μια μακροχρόνια και δημόσια διαδικασία και η ενεργός συμμετοχή των κοινωνικών φορέων, των Ομάδων Εργασίας και των εμπειρογνωμόνων, θα παίξουν αποφασιστικό ρόλο. Η λειτουργία ιστοσελίδας για το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων εξασφαλίζει άμεση ενημέρωση για τα τεκταινόμενα, διασφαλίζει τη διαφάνεια και καθιστά εφικτή την ευρεία συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων.

ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ (Εποχιακό Προσωπικό)

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΤΕ
ΚΛΑΔΟΣ / ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
ΘΕΣΕΙΣ: 1
ΦΟΡΕΑΣ: ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ
ΕΔΡΑ: ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ: 2741360744
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΓΚΡΙΣΗΣ: 30/11/2010

Οι εξελίξεις στην ανώτατη εκπαίδευση και η θέση των ΤΕΙ

Της Ρένας ΤΗΛΙΚΙΔΟΥ*
*Η Ρένα Τηλικίδου είναι οικονομολόγος, καθηγήτρια του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης,
υποψήφια περιφερειακή σύμβουλος με τη «Λαϊκή Συσπείρωση» στην περιφέρεια
Κεντρικής Μακεδονίας

Στα τέλη του Σεπτέμβρη, ξεκίνησε η μεγαλύτερη - κατά την κυβέρνηση - μεταρρύθμιση στην ανώτατη εκπαίδευση μετά το 1982. Αμεση επιδίωξη των προαποφασισμένων αλλαγών είναι η δυναμική προσαρμογή στις επιταγές της ευρωενωσιακής εκπαιδευτικής πολιτικής, προσαρμογή, η οποία στη χώρα μας έχει καθυστερήσει αισθητά. Οι επικείμενες αλλαγές στοχεύουν να εξαλείψουν από την ανώτατη εκπαίδευση τα όποια χαρακτηριστικά δημόσιου και δωρεάν αγαθού διαθέτει ακόμη και να τη μετατρέψουν πλήρως σε εμπόρευμα. Το αστικό κράτος πρέπει να απαλλαγεί από το κόστος και τον πονοκέφαλο της ανώτατης εκπαίδευσης. Τις εξαγγελίες της κυβέρνησης ακολουθεί περίοδος «διαβούλευσης» μέχρι το Δεκέμβρη, ενώ το προαποφασισμένο νομοσχέδιο θα κατατεθεί το Γενάρη.

Ειδικότερα στα ΤΕΙ, οι εξελίξεις αυτές γίνονται αντιληπτές σα νέοι απειλητικοί κεραυνοί σε ένα ήδη θολό και συννεφιασμένο τοπίο. Ακόμη περισσότερο από ό,τι τα Πανεπιστήμια, τα ΤΕΙ κινδυνεύουν τώρα, όχι μόνο από περαιτέρω υποβάθμιση, αλλά στην κυριολεξία από αφανισμό. Υπενθυμίζουμε αρχικά ότι αιωνίως ανοικτό ζήτημα για τα ΤΕΙ παραμένει το πρόβλημα του χαρακτήρα και του ρόλου τους, παρά την τυπική ένταξή τους στην ανώτατη εκπαίδευση με το νόμο 2916/2001. Τα ΤΕΙ διαθέτουν όλα τα προβλήματα των Πανεπιστημίων, πάσχουν όμως και από ιδιαίτερα προβλήματα όπως οι οξυμένες ελλείψεις σε μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό, σε υποδομές, εξοπλισμούς, συγγράμματα κ.τλ. Τα προβλήματα αυτά έχουν ενταθεί σήμερα, λόγω των περικοπών στις λειτουργικές δαπάνες κατά 40% που θα τις ακολουθήσει μια ακόμη «γενναία» περικοπή της τάξεως του 30% για το 2011. Επιπλέον, στη φετινή ακαδημαϊκή χρονιά με μια απλή απόφαση οι πρωτοετείς φοιτητές εισάγονται όλοι μαζί το Σεπτέμβρη και όχι σε δυο εξάμηνα όπως γινόταν μέχρι πέρυσι. Η σημαντικότερη επίπτωση της μονής εισαγωγής είναι ότι στα κεντρικά ΤΕΙ οι νεοεισερχόμενοι φοιτητές κυριολεκτικά στοιβάζονται ασφυκτικά σε ανεπαρκείς χώρους, ενώ τα ωρολόγια προγράμματα των τμημάτων φθάνουν μέχρι αργά το βράδυ.

Το περιεχόμενο των εξαγγελιών της κυβέρνησης

Σύμφωνα με την τοποθέτηση της υπουργού Παιδείας στους Δελφούς έφτασε η ώρα να ανοίξει η συζήτηση και για «τη μητέρα όλων των μαχών», για το «Νέο» Πανεπιστήμιο και το «Νέο» Τεχνολογικό Ιδρυμα. Οι κυβερνητικές εξαγγελίες περιλαμβάνουν αλλαγές τόσο στο επίπεδο της παρεχόμενης εκπαίδευσης όσο και στο επίπεδο της οργάνωσης, διοίκησης και χρηματοδότησης της ανώτατης εκπαίδευσης.

Αναφορικά με τη φύση και το χαρακτήρα της παρεχόμενης εκπαίδευσης: Αντικατάσταση της ομοιομορφίας από «πολυτυπία» στην ανώτατη εκπαίδευση, αλλαγή του συστήματος εισαγωγής στα ΑΕΙ, εισαγωγή στη Σχολή και όχι στο Τμήμα, αντικατάσταση των προγραμμάτων σπουδών ανά Τμήμα με προγράμματα σπουδών ανά Σχολή, ένας χρόνος προκαταρκτικών σπουδών και κατόπιν επιλογή κατεύθυνσης και επιλογή μαθημάτων από τον ίδιο το φοιτητή. Πτυχίο που θα αποτελεί άθροισμα πιστωτικών μονάδων προερχόμενων από μαθήματα, από σύνδεση με τη διά βίου μάθηση μέσω σεμιναρίων, καταρτίσεων και πιστοποιήσεων διαφόρων ειδών, από πρακτική άσκηση κ.ά. Σύστημα πιστοποίησης του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών. Διεπιστημονικά μεταπτυχιακά με δίδακτρα και αναγκαιότητα περαιτέρω πιστοποίησης του τίτλου. Αλλαγές στα συστήματα διδασκαλίας και στις εξεταστικές περιόδους. Πολλαπλό σύγγραμμα, προοπτικά καθιέρωση του ψηφιακού συγγράμματος. Διεθνοποίηση των διδασκόντων, οργάνωση Κέντρων Αριστείας μέσω συνεργασιών με Πανεπιστήμια του εξωτερικού.

Αναφορικά με την οργάνωση, διοίκηση και χρηματοδότηση των ΑΕΙ: Συνένωση/κατάργηση Ιδρυμάτων. Κατάργηση της συμμετοχής των φοιτητών στη διοίκηση, διοίκηση από Συμβούλιο Διοίκησης, με συμμετοχή και εκπροσώπων της κοινωνίας και των επιχειρήσεων, σύνδεση με «Καλλικράτη», οικονομική υπαγωγή των Ιδρυμάτων στην Περιφέρεια. Ο πρύτανης πιθανά θα εκλέγεται από τα μέλη του Συμβουλίου με αρμοδιότητες μόνο ακαδημαϊκές κατόπιν διεθνούς διαγωνισμού (!) ενώ μπορεί να είναι και αλλοδαπός (!). Αξιολόγηση με βάση τους δείκτες της «παραγωγικότητας» και της «οικονομικής αυτοτέλειας» του κάθε Ιδρύματος. Παραγωγικότητα, σημαίνει πόσους φοιτητές «προσελκύει» ένα Ιδρυμα, καθώς και πόσα πτυχία απονέμει. Οικονομική αυτοτέλεια σημαίνει εκμηδένιση (ει δυνατόν) της κρατικής επιχορήγησης, κατάργηση της ομοιογένειας ακόμη και στη μισθοδοσία των εκπαιδευτικών, αναζήτηση χορηγιών, συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Για τους φοιτητές κάρτα ή κουπόνι πρόσβασης στις υπηρεσίες του Ιδρύματος και φοιτητικά δάνεια.

Οι άμεσες και μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις για τα ΤΕΙ

Αρχικά, σύμφωνα με την τοποθέτηση της υπουργού στους Δελφούς θα πρέπει να εγκαταλειφθούν οι φρούδες ελπίδες ορισμένων περί «πανεπιστημιοποίησης» των ΤΕΙ. Υπό σκέψη βρίσκεται και η μείωση των ετών φοίτησης για τα ΤΕΙ από τέσσερα σε τρία. Η πρώτη επίπτωση θα είναι η ακόμη μεγαλύτερη υποβάθμιση των βασικών σπουδών, ζήτημα βέβαια που αφορά και στα Πανεπιστήμια. Τι είδους «ανώτατες» σπουδές θα είναι αυτές, τι επιστήμονες θα εκπαιδεύουν όταν στην ουσία δε θα υπάρχει πρόγραμμα σπουδών συγκεκριμένου επιστημονικού αντικειμένου που να αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο επάγγελμα; Ακόμη χειρότερα για τα ΤΕΙ, διότι σε μια σειρά από τμήματα ήδη υπάρχει ασάφεια ως προς το επιστημονικό τους αντικείμενο ή ακόμη και αντικείμενα που εμφανώς δεν απαιτούν πανεπιστημιακού επιπέδου σπουδές. Πολλά από αυτά τα τμήματα θα οδηγηθούν στο επίπεδο της τεχνολογικής επαγγελματικής κατάρτισης, όπως ήταν επί ΚΑΤΕΕ ή ακόμη χειρότερα, αφού τη θέση της επαγγελματικής εκπαίδευσης έχουν καταλάβει τα ΙΕΚ. Μήπως το σύνολο των ΤΕΙ οδηγείται στην επαγγελματική εκπαίδευση μόνο που αυτή τώρα θα είναι «επί πληρωμή», περισσότερο κατακερματισμένη, πιο ευέλικτη και προσαρμοστική; Μήπως και πάλι τα ΤΕΙ (ως ο πλέον αδύναμος κρίκος στην αλυσίδα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα) είναι για μια ακόμη φορά το καταλληλότερο σημείο για να ξεκινήσει η επιβολή διδάκτρων και στα προπτυχιακά, όπως έγινε στην Αγγλία με τα πρώην polytechnics;

Δεύτερο, αφού «έσπειραν» σε όλη την Ελλάδα τμήματα των προγραμμάτων διεύρυνσης των ΕΠΕΑΕΚ τώρα κάποια από αυτά θα αφεθούν να μαραζώσουν λόγω έλλειψης φοιτητών. Αλλα θα καταργηθούν είτε με αποφάσεις των Συμβουλίων Διοίκησης είτε «διά νόμου», χωρίς μέριμνα για τους αποφοίτους, οι οποίοι θα κατέχουν πτυχία τμημάτων που θα έχουν καταργηθεί. Στη μέγκενη των συνενώσεων, βέβαια, θα περιπέσουν και πολλά άλλα τμήματα και σχολές ή και ολόκληρα ΤΕΙ, πιθανότατα τα περιφερειακά.

Τρίτο, μήπως στα ΤΕΙ θα πρέπει να ξεχάσουμε εντελώς την όποια προοπτική έρευνας, όχι μόνο της βασικής αλλά ακόμη και της εφαρμοσμένης; Ούτως ή άλλως στα ΤΕΙ δεν έχουν επιτραπεί ποτέ οι μεταπτυχιακές σπουδές που να οδηγούν σε διδακτορικό δίπλωμα. Τα προγράμματα των όποιων μεταπτυχιακών τμημάτων αφορούν είτε μεταφορά γνώσεων που θα έπρεπε να ανήκουν στο προπτυχιακό επίπεδο είτε συρραφή διεπιστημονικών αντικειμένων, χωρίς σαφές αντίκρισμα ούτε ακαδημαϊκά ούτε επαγγελματικά. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ούτε μέσω αυτών ούτε μέσω των όποιων ερευνητικών προγραμμάτων, μέχρι στιγμής δεν παράγεται αξιοσημείωτο σε ποσότητα και ποιότητα ερευνητικό έργο. Αναφορικά δε ιδιαιτέρως με τη «διεθνοποίηση» των καθηγητών προκύπτει το ερώτημα εάν υπάρχει κάποιος διάσημος επιστήμονας - καθηγητής σε αλλοδαπό Πανεπιστήμιο που να επιθυμεί διακαώς «μετεγγραφή» σε κάποιο ΤΕΙ της Ελλάδας. Επίσης, εάν υπάρχει ενδιαφερόμενο για συν-δημιουργία Κέντρου Αριστείας Ιδρυμα του εξωτερικού. Μήπως αυτό που θα συμβεί είναι η ακόμη μεγαλύτερη αύξηση της ήδη παρατηρούμενης τάσης του φαινομένου της απομύζησης μυαλών (braindrain) νεαρών Ελλήνων επιστημόνων;

Τέταρτο, «λύνεται» αυτομάτως πλέον το πρόβλημα των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων ΤΕΙ, αφού για πολλά χρόνια αποτέλεσε αντικείμενο εκμετάλλευσης και εμπαιγμού, καθώς και δημιουργίας οξυμένης κατά περιόδους διαμάχης μεταξύ αποφοίτων ΤΕΙ και αποφοίτων Πανεπιστημίων ίδιων ειδικοτήτων. Το πρόβλημα «λύνεται» μέσω της αντικατάστασης της έννοιας των επαγγελματικών δικαιωμάτων με την έννοια των προσόντων. Με απλά λόγια, στην πραγματικότητα κανένας πτυχιούχος (είτε Πανεπιστημίων είτε ΤΕΙ) δε θα είναι κατοχυρωμένος ως προς την άσκηση επαγγέλματος, η πρόσβαση στο οποίο δεν είναι πλέον άμεση αλλά απαιτεί συνεχείς επικαιροποιήσεις και αντίστοιχες πιστοποιήσεις.

Συμπερασματικά

Συνολικά, έχει γίνει εξαιρετικά φανερό ότι οι αλλαγές που έχουν ήδη συμβεί στην ανώτατη εκπαίδευση καθώς και όσες έχουν εξαγγελθεί προσφάτως δε στοχεύουν καθόλου σε αυτό που διαφημίζουν. Στον εκσυγχρονισμό, δηλαδή, της εκπαίδευσης του αυριανού επιστημονικού δυναμικού της χώρας. Αντιθέτως, στοχεύουν στον περιορισμό των επιστημόνων και στην προετοιμασία ημι-μαθών νέων εργαζομένων που θα αποτελούν ένα πιο ευέλικτο, πιο προσαρμοστικό «ανθρώπινο δυναμικό» για τις νέες, ολοένα εξελισσόμενες, ολοένα και πιο εκμεταλλευτικές ανάγκες του κεφαλαίου. Επίσης, δε θα πρέπει να λησμονείται ότι ο απώτερος στόχος συνολικά της ευρωενωσιακής πολιτικής για την Παιδεία δεν είναι ούτε αυτή καθαυτή η εκπαίδευση, ούτε βέβαια η εκπαιδευτική διαδικασία, ούτε καν τα λεγόμενα επαγγελματικά δικαιώματα. Ο βασικός στόχος είναι τα εργασιακά δικαιώματα. Το ίδιο το δικαίωμα στην εργασία, η ίδια η εργατική δύναμη και η τιμή της στον καπιταλισμό. Ολη η ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική και το ζήτημα των επαγγελματικών δικαιωμάτων συνδέονται οργανικά με τις επιταγές του κεφαλαίου για «κινητικότητα» και «ευελιξία» στην αγορά εργασίας, συνδέονται με τις ελαστικές εργασιακές σχέσεις. Στο τοπίο αυτό, σε ιδιαίτερα δυσμενή θέση θα βρεθούν τα ΤΕΙ, οι εργαζόμενοι σε αυτά και κυρίως οι φοιτητές και οι απόφοιτοί τους.

Οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα ή γεγονότα δεν είναι καθόλου τυχαία…